Rewolucyjne rozwiązanie dla start-upów czyli prosta spółka akcyjna

« Aktualności 19 września 2019

Już za niecałe 6 miesięcy przedsiębiorcy będą mogli rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w nieznanej dotąd formule, tj. w formie tzw. prostej spółki akcyjnej. Prosta spółka akcyjna jest rozwiązaniem hybrydowym łączącym w sobie elementy właściwe dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych i elementy dotychczas nieznane polskim spółkom. Założeniami przyświecającymi wprowadzeniu prostej spółki akcyjnej ma być wzmocnienie rozwoju start-upów i zwiększenie ich konkurencyjności poprzez umożliwienie im rozpoczęcia działalności w nowej bardziej elastycznej formule.

zdjęcie_35

Dnia 2 sierpnia 2019 r. Prezydent RP podpisał ustawę nowelizującą Kodeks spółek handlowych oraz niektóre inne ustawy, na mocy której do obrotu prawnego wprowadzono nową formę prawną prowadzenia działalności gospodarczej – prostą spółkę akcyjną.[1] Pierwszą prostą spółkę akcyjną będzie można założyć dopiero 1 marca 2020 r., jednak już dzisiaj warto zastanowić się, czy nie jest to optymalne rozwiązanie dla nowo powstających podmiotów, które nie mają dużego zaplecza finansowego.

Poniżej postaramy się przybliżyć Wam strukturę prostej spółki akcyjnej i podać najważniejsze informacje dotyczącej zasad jej funkcjonowania.

Kto może założyć prostą spółkę akcyjną?

Prostą spółkę akcyjną może założyć co do zasady każdy, jednak z wyłączeniem jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Co istotne, zawiązanie spółki wymaga wniesienia kapitału akcyjnego w symbolicznej kwocie – 1 złoty. Natomiast akcje mogą być nabywane za wkłady pieniężne oraz za wkłady niepieniężne. Rozwiązanie takie będzie atrakcyjne w szczególności dla założycieli start-upów, którzy na początku swojej działalności nie posiadają znacznych środków pieniężnych. Co istotne, takim wkładem niepieniężnych może być know-how, świadczenie pracy czy usług (co jest charakterystyczne dla spółek osobowych). Wkłady powinny zostać wniesione do spółki w całości w ciągu trzech lat od dnia wpisu spółki do rejestru, co również jest korzystnym rozwiązaniem. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do jej powstania konieczne jest wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego. Natomiast w przypadku spółki akcyjnej akcje obejmowane za wkłady niepieniężne powinny być pokryte w całości nie później niż przed upływem roku po zarejestrowaniu spółki. Akcje obejmowane za wkłady pieniężne powinny być opłacone przed zarejestrowaniem spółki co najmniej w jednej czwartej ich wartości nominalnej.

Jak założyć prostą spółkę akcyjną?

Prostą spółkę akcyjną można zarejestrować w formie tradycyjnej, jak i przy wykorzystaniu teleinformatycznego systemu Ministerstwa Sprawiedliwości – S24, który umożliwia dużo szybsze zarejestrowanie spółki. Niemniej należy pamiętać, że w przypadku rejestracji spółki za pośrednictwem systemu S24 na pokrycie akcji pierwszej emisji wnoszone mogą być wyłącznie wkłady pieniężne.

Do założenia prostej spółki akcyjnej konieczne jest:

1) zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego lub przy pomocy wzorca umownego w ramach systemu S24;

2) ustanowienie organów spółki – zarządu albo rady dyrektorów oraz fakultatywnie rady nadzorczej (więcej informacji o organach spółki zajdziesz poniżej);

3) wniesienie przez akcjonariuszy wkładów na pokrycie kapitału akcyjnego co najmniej w kwocie 1 złoty;

4) wpisanie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

Kapitał akcyjny w wysokości 1 złotego (brak kapitału zakładowego)

Jak zostało to wskazane powyżej, minimalna wysokość kapitału akcyjnego jest wręcz symboliczna, gdyż jest to 1 złoty. Takie rozwiązanie to duże ułatwienie dla spółki na starcie jej działalności, ponieważ nie dochodzi do „zamrożenia” środków pieniężnych w postaci kapitału zakładowego. Warto zwrócić uwagę, że w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością minimalny kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł, a w przypadku spółki akcyjnej to aż 100.000 zł.

Kolejnym ułatwieniem dla przedsiębiorców jest to, że wysokość kapitału akcyjnego nie jest określana w umowie spółki, może być zmienna (i nie powoduje to zmiany umowy spółki). Równolegle – co należy uznać za dużą nowość – z kapitału akcyjnego mogą być dokonywane wypłaty na rzecz akcjonariuszy (oprócz wypłat z zysku). Prawo do wypłat z kapitału nie jest jednak nieograniczone i nie może doprowadzić do niewypłacalności spółki. W nowelizacji zastrzeżono bowiem, że wypłata na rzecz akcjonariuszy z kapitału akcyjnego nie może doprowadzić do zmniejszenia kwoty tego kapitału poniżej 1 złotego, a wypłata na rzecz akcjonariuszy nie może doprowadzić do utraty przez spółkę, w normalnych okolicznościach, zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych w terminie sześciu miesięcy od dnia dokonania wypłaty. Co więcej, na pokrycie strat należy zasilić kapitał akcyjny, przeznaczając na ten cel co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, jeżeli kapitał ten nie osiągnął 5% sumy zobowiązań spółki wynikającej z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy.

Akcje i akcje uprzywilejowane

Akcje w prostej spółce akcyjnej nie posiadają wartości nominalnej, nie stanowią części kapitału akcyjnego i są niepodzielne. Akcje nie mają formy dokumentu i podlegają zarejestrowaniu na rzecz danego akcjonariusza w rejestrze akcjonariuszy. Rejestr akcjonariuszy może być prowadzony wyłącznie przez notariusza prowadzącego kancelarię notarialną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, domy maklerskie, banki oraz inne podmioty, które na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi są uprawnione do prowadzenia rachunków papierów wartościowych. Wobec spółki za akcjonariusza uważa się osobę wpisaną do rejestru akcjonariuszy.

Spółka może emitować akcje o szczególnych uprawnieniach (tzw. akcje uprzywilejowane), które powinny być określone w umowie spółki. Uprzywilejowanie może dotyczyć w szczególności prawa głosu, prawa do dywidendy lub podziału majątku w przypadku likwidacji spółki. Co istotne, przepisy nie wprowadzają żadnego ograniczenia co do uprzywilejowania akcji prostej spółki akcyjnej. W pozostałych spółkach takie ograniczenie występuje i w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uprzywilejowanie dotyczące prawa głosu nie może przyznawać uprawnionemu więcej niż trzy głosy na jeden udział, a w przypadku spółki akcyjnej jednej akcji nie można przyznać więcej niż dwa głosy.

Wobec akcji uprzywilejowanej w zakresie dywidendy może być wyłączone prawo głosu (tzw. akcja niema). Umowa spółki może określać okoliczności, w których uprawniony z akcji niemej uzyskuje prawo głosu.

Akcje są zbywalne, a zbycie akcji powinno być dokonane w formie dokumentowej pod rygorem nieważności. Rozwiązanie to pozwala na uniknięcie kosztów notariusza, gdyż w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zbycie udziałów powinno następować w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Nabycie akcji następuje z chwilą dokonania w rejestrze akcjonariuszy wpisu wskazującego nabywcę oraz liczbę, rodzaj, serie i numery nabytych akcji. Powyższe rozwiązanie pozwoli zabezpieczyć obrót akcjami – dotychczas zdarzały się sytuacje, gdy akcje papierowe na okaziciela były nabywane od osoby nieuprawnionej, która niezgodnie z prawem weszła w posiadanie dokumentu akcji.

Jakie organy należy powołać w prostej spółce akcyjnej?

Struktura prostej spółki akcyjnej jest elastyczna i może być dostosowana do potrzeb założycieli spółki. Zgodnie z przepisami, w prostej spółce akcyjnej należy powołać zarząd albo radę dyrektorów. Założyciele spółki mogą jednak w umowie spółki powołać również radę nadzorczą. Rada dyrektorów (ang. board of directors) jest nowym organem w polskim porządku prawnym, ale stosowanym w krajach stosujących system prawa common law.

Zarząd i rada dyrektorów to organy zarządzające spółką, które mają za zadanie prowadzić sprawy spółki i reprezentują spółkę (należy powołać jeden z tych organów). Organy te składają się z jednego albo większej liczby członków. Z kolei rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki i składa się co najmniej z trzech członków.

Uchwały organów w formie elektronicznej

Kolejną dużą nowością ułatwiającą bieżące prowadzenie spraw prostej spółce akcyjnej jest wprowadzenie możliwości podejmowania uchwał przez każdy z organów spółki poprzez głosowanie przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (czyli np. email czy wideokonferencja).

Warto zwrócić uwagę, że co do zasady walne zgromadzenie w prostej spółce akcyjnej nie będą protokołowane w formie aktu notarialnego w przeciwieństwie do walnych zgromadzeń spółki akcyjnej.

Podsumowując największe zalety prostej spółki akcyjnej to:

1) symboliczny kapitał akcyjny w wysokości 1 złotego;

2) wkładem niepieniężnym do spółki może być know-how, świadczenie pracy lub usług;

3) zmiana kapitału akcyjnego nie powoduje konieczności zmiany umowy spółki u notariusza;

4) zbycie akcji również nie wymaga wizyty u notariusza, gdyż może nastąpić w formie dokumentowej;

5) brak obowiązku powołania rady nadzorczej (jest to organ fakultatywny);

6) uchwały organów mogą być podejmowane przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (czyli np. email czy wideokonferencja).

Jeżeli rozważasz założenie prostej spółki akcyjnej i potrzebujesz dodatkowych informacji na ten temat lub praktycznego wyjaśnienia, skontaktuj się z nami (nasze dane znajdziesz tu: https://www.esb-legal.pl/pl/kontakt) - chętnie Ci w tym pomożemy.

19/09/2019 r., r. pr. Magdalena Michalska-Niewiadomska

 


[1] Tu znajdziesz pełny tekst ustawy (w języku polskim): http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190001655/O/D20191655.pdf

   Nasza strona używa plików cookies. Pliki cookies wykorzystujemy w celu umożliwienia prawidłowego działania naszej strony internetowej oraz w celu prowadzenia anonimowych statystyk i innych działań analitycznych przedstawiających sposób korzystania ze strony internetowej przez użytkowników. Dalsze korzystanie ze strony internetowej oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie. Użytkownik może samodzielnie dokonać zmiany warunków przechowywania plików cookies w przeglądarce internetowej, z której korzysta.

Więcej informacji, w szczególności dotyczących przetwarzania danych osobowych, znajduje się w Polityce prywatności dostępnej tu.